top of page

Yatırım Yoluyla Türk Vatandaşlığının Kazanılması

5901 Sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun (“TVK”) 5. maddesine göre; “ Türk vatandaşlığı, doğumla veya sonradan kazanılır.” Son dönemlerde, sonradan yapılan kazanımlarda yatırım yoluyla vatandaşlık kazanımı öne çıkmaktadır. İşbu makale ile; özellikle 13.06.2022 tarihli güncellemeyi kapsayacak biçimde, yabancı ülke vatandaşlarının Türkiye’de yatırım yoluyla vatandaşlık alması hakkında bilgilendirme yapılacaktır. [1]


1. Yasal Düzenleme Hakkında


1.1. TVK madde 12’ye göre;

(1) Millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir hali bulunmamak şartıyla Cumhurbaşkanı kararı ile aşağıda belirtilen kişiler Türk vatandaşlığını kazanabilirler;


(a) Türkiye'ye sanayi tesisleri getiren veya bilimsel, teknolojik, ekonomik, sosyal, sportif, kültürel, sanatsal alanlarda olağanüstü hizmeti geçen ya da geçeceği düşünülen ve ilgili bakanlıklarca haklarında gerekçeli teklifte bulunulan kişiler.


(b) 4/4/2013 tarihli ve 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi uyarınca ikamet izni alanlar ile Turkuaz Kart sahibi yabancılar ve bunların yabancı eşi, kendisinin ve eşinin ergin olmayan veya bağımlı yabancı çocuğu.


(c) Vatandaşlığa alınması zaruri görülen kişiler.


(d) Göçmen olarak kabul edilen kişiler.


(2) Millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek hali bulunanların talepleri Bakanlıkça reddedilir.


1.2. Yönetmelik’te yapılan güncellemeyle 20. Maddedeye nihai hali verilmiştir. [2] Buna göre;


(1) Kanunun 12 nci maddesinde sayılan hallerde yabancı, istisnai olarak Türk vatandaşlığını kazanabilir.


(2) Aşağıdaki şartlardan herhangi birini sağlayan yabancı, Kanunun 12 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında Cumhurbaşkanı kararı ile Türk vatandaşlığını kazanabilir:


a) En az 500.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz tutarında sabit sermaye yatırımı gerçekleştirdiği Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca tespit edilen.


b) En az 400.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz tutarındaki taşınmazı tapu kayıtlarına üç yıl satılmaması şerhi koyulmak şartıyla satın aldığı veya kat mülkiyeti ya da kat irtifakı kurulmuş, en az 400.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz tutarı peşin olarak yatırılan ve tapu siciline üç yıl süreyle devir ve terkini yapılmayacağı taahhüdü şerh edilmek şartıyla noterde düzenlenmiş sözleşme ile taşınmazın satışının vaat edildiği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca tespit edilen.


c) En az 50 kişilik istihdam oluşturduğu Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca tespit edilen.


(ç) En az 500.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz tutarında mevduatı üç yıl tutma şartıyla Türkiye’de faaliyet gösteren bankalara yatırdığı Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunca tespit edilen.


d) En az 500.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz tutarında Devlet borçlanma araçlarını üç yıl tutmak şartıyla satın aldığı Hazine ve Maliye Bakanlığınca tespit edilen.


e) En az 500.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz tutarında gayrimenkul yatırım fonu katılma payı veya girişim sermayesi yatırım fonu katılma payını en az üç yıl elinde tutma şartıyla satın aldığı Sermaye Piyasası Kurulunca tespit edilen.


f) En az 500.000 Amerikan Doları veya karşılığı döviz tutarında katkı payını, kapsamı Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından belirlenen fonlarda tutma ve üç yıl sistemde kalma şartıyla bireysel emeklilik sistemine yatırdığı Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumunca tespit edilen.


2. Başvuru Süreci ve Olası Talep Reddi Hakkında


2.1. Yukarıda belirtilen istisnai şartlardan birinin yerine getiriliyor olması ve kanunda aranan genel şartların[3] varlığı halinde, yabancı yatırımcı vatandaşlık başvurusunda bulunabilecektir. Yine, önemle belirtilmelidir ki, “taşınmaz alımı” gibi yapılan yatırımda sadece taşınmaz alınması başlı başına başvuru için yeterli olmayıp yabancının aynı zamanda kısa süreli ikamet izni için başvuru yapması da gerekmektedir. Bahsedilen başvurulara ilişkin belgelerin toplanması, tek başına ve özenle ele alınması gereken bir süreçtir. Yine, yatırımın türüne göre; toplanacak belgeler ve başvuru yapılması gereken mercii değişiklik göstermektedir.


2.2. Vatandaşlık başvurusu, idareyi ilgilendiren bir işlem olduğundan; kamu kurum ve kuruluşlara başvuru aşamasında talebin reddi hakkında İdare Mahkemesi’ne başvurulabilir. Buna göre; red kararının tebliğinden itibaren 60 gün içerisinde doğrudan idari yargıda iptal davası açabilir veya öncelikli olarak red kararının kaldırılması için yine tebliğden itibaren 60 gün içerisinde idari başvuruda bulunabilir. Bu başvuru, yasal dava açma süresini durduracaktır. Başvurulan idare 30 gün içerisinde yapılan talebe cevap vermez ise istek reddedilmiş sayılır ve idare mahkemesinde idari işlemin iptali talebiyle dava açılabilir.


3. Değerlendirme ve Sonuç

İşbu yazının 1.2. maddesinde belirtilen hususlardan birinin sağlanması, başvuruda bulunan kişiye vatandaşlık verileceği garantisini taşımamaktadır. Başka bir deyişle, sadece yatırım yapmak, yabancıya vatandaşlık hakkı vermez. Yasal düzenlemeye göre, Cumhurbaşkanı’nın başvuruyu gerekli gördüğü durumlarda reddetme hakkı mevcuttur. Bu durumda da, olası bir red halinde itiraz mercii Danıştay olacaktır. Yapılan başvurularda zaman kaybı yaşanmaması ve herhangi mağduriyet oluşmaması adına bir profesyonelden yardım alınması önerilmektedir. 29.08.2022


Av. B. Beril KARAMAN





[1] Yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı kazanması ile ilgili yasal düzenlemeler; 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu (“TVK”), Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik (“Yönetmelik”) , Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (“Kanun”) ve 106 ve 418 sayılı Cumhurbaşkanı kararında (“Karar”) yer alır. [2] İlgili düzenleme, 13.06.2022 tarihinden bu yana yürürlüktedir. [3] Kanun’un 11. Maddesinde ve Yönetmeliğin 72. Maddesinde belirtilmiştir.

Son Yazılar

Hepsini Gör

Noterlere Taşınmaz Satış Yetkisi Verildi.

11 Ocak 2023 tarihli ve 32070 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanıp yürürlüğe giren "Noterler Tarafından Düzenlenen Taşınmaz Satış Sözleşmelerine Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik" ("Yönetme

Comments


bottom of page